Po zakończeniu prelekcji zapraszamy na pokaz nieba, który rozpocznie się o godzinie 19.30 na terenie Zespołu Szkół w Kamieńcu, przy ul. Gliwickiej 6. Tematem przewodnim będzie Księżyc po pierwszej kwadrze. Pokaz nieba odbędzie się, jeżeli tylko pozwoli nam pogoda, na boisku szkolnym, z wykorzystaniem sprzętu obserwacyjnego Szkolnego Obserwatorium Astronomicznego im. J. Śniadeckiego oraz udostępnionego przez członków PTMA.

Zapraszamy!

Członkowie PTMA O/Gliwice

Gliwicki Oddział Polskiego Towarzystwa Miłośników Astronomii

Miejsce imprezy: G.C.O.P., ul. Jagiellońska 21, Gliwice oraz S.O.A. im. J. Śniadeckiego przy Zespole Szkół w Kamieńcu, ul. Gliwicka 6
Data: 5 października 2011 r.

PRELEKCJA – GODZ. 17.15, GLIWICKIE CENTRUM ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH, GLIWICE, UL. JAGIELLOŃSKA 21
POKAZ – GODZ. 19.30, SZKOLNE OBSERWATORIUM ASTRONOMICZNE IM. JANA ŚNIADECKIEGO PRZY ZESPOLE SZKÓŁ W KAMIEŃCU

program imprezy
od 16:00
obserwacje Słońca
16.00
Astronomiczne Góry Izerskie
(dr Sylwester Kołomański)
17:00
Piękno nocnego nieba
(mgr Martin Gembec)
18:00
Od piasku do lunety
(mgr Grzegorz Żakowicz)
19:00
Zderzenie Ziemi z planetoidą
(dr Tomasz Mrozek)
19.30 – 22:00
obserwacje obiektów na nocnym niebie

(będzie można zobaczyć planety Jowisz i Uran, kometę Garradd, wiele obiektów mgławicowych (gromady gwiazd, galaktyki, mgławice), spróbować własnych sił w astrofotografii oraz wziąć udział w liczeniu gwiazd na izerskim niebie)
Dodatkowe informacje:

• wykład „Piękno nocnego nieba” będzie prowadzony w języku czeskim z tłumaczeniem na polski
• organizatorzy zapewniają teleskopy wysokiej jakości, można przywieźć też własny teleskop
• samodzielne wykonanie zdjęć nieba przez teleskop wymaga przyniesienia ze sobą lustrzanki cyfrowej
• obserwacje Słońca i nocnego nieba będą możliwe tylko przy dobrej, bezchmurnej pogodzie
• w przypadku „nieobserwacyjnej” pogody, po wykładach odbędzie się pokaz filmu dokumentarnego „W niebo wpatrzeni”
• w czasie trwania imprezy można będzie obejrzeć prezentację amatorskiej astrofotografii
• astronomiczny dzień w IPCN odbędzie się w ramach imprezy „Dzień otwarty w SKI & SUN” (skisun.pl)

Gdzie odbędzie się impreza?
Impreza odbędzie się w Świeradowie-Zdroju na górze Stóg Izerski, przy górnej stacji kolei gondolowej (współrzędne: 50°53’30″ N, 15°18’35″ E).
Jak dotrzeć na miejsce imprezy?
Ze Świeradowa do górnej stacji kolei gondolowej dostaniemy się pieszo lub rowerem (odległość około 5 km). Możemy też wjechać koleją gondolową (kolej będzie czynna przez cały czas trwania imprezy).
Gdzie zanocować?
Nocować możemy w schronisku „Na Stogu Izerskim” lub w samym Świeradowie (duży wybór hoteli, pensjonatów i kwater prywatnych; łatwo je znaleźć w Izerskiej Bazie Turystycznej www.izerska.pl).
O Izerskim Parku Ciemnego Nieba
Impreza organizowana jest w ramach Izerskiego Parku Ciemnego Nieba (IPCN). Park ten powstał 4 listopada 2009 roku, jako pierwszy park ciemnego nieba w Europie i pierwszy transgraniczny obszar tego typu na świecie. Podobnie jak inne parki ciemnego nieba, IPCN jest miejscem, które przybliża nam problem zanieczyszczenia światłem i daje możliwość obserwowania nocnego nieba pełnego gwiazd. Izerski Park Ciemnego Nieba jest częścią projektu Astro Izery.
www.izera-darksky.eu, www.astro.uni.wroc.pl/astroizery
Organizatorzy imprezy

• Instytut Astronomiczny Uniwersytetu Wrocławskiego
• Klub astronomů Liberecka
• Instytut Astronomiczny Akademii Nauk Republiki Czeskiej
• Sobiesław Zasada Sp. z o.o. oddział SKI&SUN Świeradów Zdrój (kolej gondolowa)
• Leśny Kompleks Promocyjny „Sudety Zachodnie”

Patronat medialny
Magazyn turystyczno-krajoznawczy „Góry Izerskie”

Dwa szczególne obiekty wyróżniły się wśród obserwowanych w ramach VI OSA 2011: kometa C/2009 P1 (Garradd), w szczególności jej koniunkcja z gromadą Messier 71 oraz supernowa PTF11kly w Galaktyce M101. Poza nimi wizualnie i fotograficznie obserwowane był dziesiątki obiektów Messiera i NGC, planety – Jowisz, Uran i Neptun a nad ranem kurczący się ku nowiowi wąski sierp Księżyca. W ciągu dnia można było również obserwować Słońce przez trzy teleskopy słoneczne (Coronado PST i Lunt CaK). Choć na samej tarczy nie działo się zbyt dużo, to krawędź prezentowała całą gamę rozbudowanych protuberancji.

W ciągu dnia astronomowie Instytutu Astronomicznego Uniwersytetu Wrocławskiego prezentowali wykłady – w tym roku w szczególności ukazujące dorobek ostatnich kilkunastu lat łowców egzoplanet. W sobotę zaś odbył się Polsko-Czeski Piknik Astronomiczny – niestety tu pogoda zawiodła, więc zamiast obserwować wspólnie niebo goście OSA i Pikniku szczelnie zapełnili salę wykładową by skorzystać z Planu B – czyli kolejnych trzech wykładów.

Wypady nad Izerę w krótkich przerwach pomiędzy zajęciami były również okazją to zrobienia niezwykłych zdjęć wezbranej rzeki wypływającej z torfowisk chronionych po obu stronach granicy.

• 14:00 – otwarcie OSA’2011
  • 16:00 Wykład inaugarycjny: „O malarzach nieba”, dr T. Mrozek
    Współczesna astrofotografia, dzięki technice cyfrowej, coraz bardziej przypomina malowanie obrazów. Obrazy nieba powstają w wyniku składania wielu klatek wykonanych z róznymi parametrami ekspozycji i z użyciem wielu filtrów. Umiejętność operowania barwą (filtrami), parametrami ekspozycji (światłem) sprawia, że niektórzy tworzą prawdziwe arcydzieła. Na wykładzie spróbuję przybliżyć niektórych twórców najpiękniejszych fotografii nieba jakie powstały w ostatnich czasach i ich dzieła.
• 17:00 – 18:00 obiado/kolacja
• 18:00 – 04:00 – wieczorna sesja obserwacyjna

26.08.2011

• 09:00 – 10:00 śniadanie
• Sesja wykładowa
  • 12:00 „Księżyce Kordylewskiego”, dr T.Mrozek
    Wydaje się, że w najbliższym otoczeniu Ziemi nie ma już niczego do odkrycia jednak ograniczone zagadnienie trzech ciał, które jest jednym z większych osiągnięć mechaniki nieba, wskazuje, że na orbicie ziemskiej są punkty wokół których mogą krążyć stabilnie obiekty o niewielkich rozmiarach. Takie obiekty zostały odkryte pół wieku temu przez Kazimierza Kordylewskiego. Mają postać skupisk pyłu i są obiektami niezwykle trudnymi do zaobserwowania. Postaram się przybliżyć historię odkrycia pyłowych księżyców Ziemi i podpowiedzieć jak można je zobaczyć.
  • 13:30 „Błyski gamma w atmosferze Ziemi”, dr T.Mrozek
    Błyski gamma zostały odkryte przypadkowo w roku 1967. Wciąż są zjawiskami niezwykłymi i tajemniczymi. Zbudowano szereg satelitów, które miały je badać. Jeden z takich instrumentów, znów przypadkowo, zarejestrował wybuch promieniowania gamma, który pochodził z atmosfery ziemskiej. Ta obserwacja i setki następnych pozwoliły uchylić rąbka tajemnicy ziemskich błysków gamma. Nie mają one nic wspólnego ze źrodłami atrofizycznymi ale są równie tajemnicze i niezwykłe.
  • 15:00 „O różnorodności powierzchni planetarnych w Układzie Słonecznym”, dr S. Kołomański
    Wszystkie obiekty w Układzie Słonecznym z wyjątkiem Słońca i planet olbrzymów posiadają stałe powierzchnie. Wygląd powierzchni jest efektem działania procesów zachodzących wewnątrz ciała, w jego atmosferze i otaczającej go przestrzeni międzyplanetarnej. Różnorodność powierzchni w samym Układzie Słonecznym jest ogromna i odzwierciedla bogactwo fizyczne układów planetarnych.
• 16:00 – 17:00 obiado/kolacja
• Sesja wykładowa
  • 18:00 „Zderzenie Ziemi z planetoidą, dr T.Mrozek
    Lubimy się bać, czuć zagrożenie. Wciąż szukamy niebezpieczeństw, które na nas czyhają – Obcy, dziura ozonowa, margaryna, efekt cieplarniany, tsunami itd. Ostatnio modne stało się czekanie na katastrofę, która przyjdzie z kosmosu. Czy dojdzie do takowej? Oczywiście. Prędzej lub później. Układ Słoneczny jest pełen śladów zderzeń między obiektami. Na wykładzie opowiem o tym jak przebiega zderzenie i gdzie można znaleźć ślady. Podpowiem jak można, za pomocą prostego doświadczenia, oszacować energię zderzenia. Przedstawię także w jaki sposób próbujemy przewidzieć następną katastrofę.
• 20:00 – 04:00 – wieczorna sesja obserwacyjna

27.08.2011 – Polsko Czeski Piknik Astronomiczny

• 09:00 – 10:00 śniadanie
• Sesja wykładowa
  • 12:00 „Atmosfery planet pozasłonecznych”, dr E. Niemczura
    Dzięki sondom Kepler i CoRoT znamy coraz więcej planet poza Układem Słonecznym. Współczesne techniki obserwacyjne umożliwiają badanie atmosfer tylko niektórych nowopoznanych planet. Obserwacje spektroskopowe atmosfer odległych planet pozwalają analizować ich temperatury i skład chemiczny. Na ich podstawie można ustalić, czy warunki na danej planecie sprzyjają powstaniu życia takiego, jakie znamy.
  • 14:00 „Planety Keplera”, dr E. Niemczura”
    „Kepler” jest teleskopem kosmicznym agencji NASA, którego głównym celem jest poszukiwanie planet pozasłonecznych. Został umieszczony na orbicie wokółsłonecznej 7 marca 2009 roku. Do dnia dzisiejszego obserwacje „Keplera” umożliwiły odkrycie ponad 1200 kandydatek na planety, z czego 16 zostało potwierdzonych dodatkowymi obserwacjami. W trakcie wykładu przedstawione zostaną najciekawsze odkrycia „Keplera”.
• 16:00 – 17:00 obiado/kolacja
• 18:00 – … Polsko Czeski Piknik Astronomiczny
• 21:00 – 23:00 Ognisko
• 20:00 – 04:00 – wspólne obserwacje astronomiczne z miłośnikami astronomii z Czech

28.08.2011

• 09:00 – 10:00 śniadanie
• Sesja wykładowa
  • 12:00 „Ewolucja Słońca a Ziema”, dr S. Kołomański
    Słońce rządzi wszystkim, jak mówi łcińska sentencja. I jest w tym fizyczna prawda. Ziemia od swego początku pozostaje pod wpływem Słońca, i tak będzie przez następne miliardy lat. Ewolucja Słońca kształtuje środowisko Ziemi w najdłuższych skalach czasowych. Niezauważalnie powoli dla człowieka zmieniające się Słońce zadecyduje o ostatecznym losie Ziemi.
• 15:00 – zakończenie OSA’2011

• 14:00 – otwarcie OSA’2010
  • 15:00 – Wykład inaugarycjny: dr S. Kołomański „Jak zmierzyć ciemność” (pdf, 3,1MB)
    Zanieczyszczenie światłem jest poważnym problemem dla astronomii obserwacyjnej. Sztuczne światło rozproszone w atmosferze utrudnia, a czasem wręcz uniemożliwia profesjonalne i amatorskie obserwacje nieba. Wybór odpowiedniego miejsca do prodziania obserwacji ma więc duże znaczenie dla komfortu ich prowadzenia i jakości otrzymanych wyników. Na wykładzie przedstawionych zostanie kilka metod oceny jasności nocnego nieba. Metody te z powodzeniem mogą być i są stosowane przez astonomów-amatorów.
• 17:00 – 18:00 obiado/kolacja
• 18:00 – 04:00 – wieczorna sesja obserwacyjna

17.09.2010

• 09:00 – 10:00 śniadanie
• Sesja wykładowa
  • 12:00 – dr T. Mrozek: „Ewolucja gwiazd oczami wielkich obserwatoriów NASA” (pdf, 4.0MB) W ostatnich dwudziestu latach na orbicie okołoziemskiej umieszczone zostały trzy wielkie obserwatoria NASA. Są to teleskopy Hubble, Spitzer i Chandra prowadzące obserwacje w promieniowaniu podczerwonym, widzialnym, ultrafioletowym i rentgenowskim. Pozwalają dokładnie przyjrzeć się gwiazdom na różnych etapach ich ewolucji . Dwugodzinna opowieść o teorii ewolucji gwiazd będzie w całości oparta na obserwacjach uzyskanych przez te teleskopy.
  • 14:00 – dr T. Mrozek „Słońce się zacięło?”(pdf, 2,9MB)
    W tym roku Słońce powinno zbliżać się do maksimum swojej aktywności. Jednak obserwacje wskazują, że obserwowane od kilkuset lat cykliczne zmiany aktywności uległy poważnemu zaburzeniu. Poprzednie wygaśnięcie aktywności obserwowane w XVII wieku miało poważne konsekwencje dla ziemskiego klimatu. A jak będzie teraz?
    Czas na dyskusję
  • 18:00 obiado/kolacja
  • 20:00 – 04:00 – wieczorna sesja obserwacyjna
            

  18.09.2010

  • 09:00 – 10:00 śniadanie
  • 11:00 – Uroczysta inauguracja ścieżki dydaktycznej „Model układu Słonecznego”
  • 12:00 Ognisko
  • 13:00 – wędrówka ścieżką do Chatki Górzystów
  • 16:00 Astronomiczny Dzień w Izerskim Parku Ciemnego Nieba. Impreza odbędzie się na górnej stacji kolei gondolowej (góra Stóg Izerski) w |wieradowie Zdrój. W programie ciekawe wykłady astronomiczne oraz teleskopowe obserwacje Słońca i nocnego nieba
  • 20:00 – 21:00 obiado/kolacja
  • 20:00 – 04:00 – wieczorna sesja obserwacyjna
          

  19.09.2010

  • 09:00 – 10:00 śniadanie
  • Sesja wykładowa
    • 10:00- dr S. Kołomański „Jak daleko sięgnąć wzrokiem” (pdf, 3,1MB)
      Czesto się mówi, że Galaktyka Andromedy to najdalszy obiekt widoczny nieuzbrojonym okiem. Rzeczywiscie odległość do niej jest imponująca, gołym okiem widzimy obiekt oddalony o 2.5 mln lat świetlnych. Czy możemy jednak sięgnąć bez teleskopu wzokiem dalej? Przyjrzymy się dokładniej naszmu niebu w poszukiwaniu najdalszych obiektów dostępnych dla naszych nieuzbrojonych w optykę oczu.

    Czas na dyskusję.

  • 11:30 – dr E. Niemczura „Ciemne strony Wszechświata” (pdf, 6.1 MB)
    W trakcie wykładu przedyskutowane zostaną następujące zagadnienia:
    1. Dlaczego postulowane jest istnienie ciemnej materii i ciemnej energii?
    2. Czym może być ciemna materia i ciemna energia?
    3. Jak obserwować ciemną materię i ciemną energię?
    4. Czy ich istnienie jest rzeczywiście niezbędne?

    Czas na dyskusję.

  • 13:00 – G. Żakowicz „Krótki wykład o historii optyki – od pierwszej soczewki do pierwszej lunety”
    Skąd się wzięła soczewka? Co ma wspólnego ziarnko piasku z lunetą, czyli krótka historia szkła i optyki geometrycznej, aż do czasów konstrukcji pierwszej lunety.
    Czas na dyskusję
• 16:00 – zakończenie OSA’2010